Teknolojik araçlar ve sosyal medya üzerinden gereğinden fazla içerik tüketilmesinin “dijital obezite” olarak tanımlandığı yeni bir tehlike, uzmanların gündeminde üst sıralara yerleşiyor. Bartın Üniversitesi Sosyal Bilgiler Eğitimi Ana Bilim Dalı Başkanı Doç. Dr. Fatıma Betül Demir Evcimen, bu tablonun yalnızca zihinsel değil fiziksel sağlığı da ciddi biçimde tehdit ettiğini ve çözüm yolunun “dijital detoks”tan geçtiğini vurguladı.
Dijital obeziteyi çağın en büyük tehlikelerinden biri olarak niteleyen Doç. Dr. Evcimen, bu durumun belirtilerini şöyle sıraladı: “Telefonsuz kaldığınızda veya internet kesildiğinde kaygı durumu yaşıyorsanız, çeşitli platformlardaki dizi gibi içerikleri üst üste izliyorsanız, fotoğrafınızı çekip sosyal medyada paylaşıyor, yorum ve beğenileri sıklıkla takip ediyorsanız dijital obezite eğiliminde olduğunuzu söyleyebiliriz.” Özellikle bir dizinin tüm sezonlarının peş peşe izlenmesini ve sayfayı sürekli yenileme davranışını en belirgin göstergeler arasında sayan Evcimen, dijital dünyanın tüm yaş gruplarını etkisi altına aldığını ancak gençlerin ve dijital dünyaya doğan çocukların en büyük risk grubunu oluşturduğunu belirtti.
“Dijital obeziteyle başa çıkmada dijital okuryazarlık önemli”
Fiziksel obezite ile dijital obezite arasında şaşırtıcı bir paralellik kuran Evcimen, “Fiziksel obezitedeki yağ birikimi nasıl ki hantallığa ve çeşitli sağlık sorunlarına yol açıyorsa dijital obezitede de odaklanma, motive olamama, bir şeylerden çok çabuk sıkılma durumları görüyoruz. Sadece zihinsel değil, fiziksel etkilerini de görüyoruz. Boyun tutulmaları, ellerde uyuşma ve hissizleşmeyi tetikleyecektir.” dedi.
Dijital okuryazarlığın bu sorunla başa çıkmada anahtar rol oynadığını vurgulayan Evcimen, özellikle ebeveynlerin çocukları için “dijital ebeveynlik” anlayışını benimsemesi gerektiğini ifade etti. “Çocukların dijital araçlarla erken yaşta tanıştığı düşünüldüğünde, ebeveynlerin çevrim içi ortamlarda sınırlar koyarak onları güvende tutmaları kritik rol oynamaktadır. Telefonumuzdan gereksiz bildirimleri ve uygulamaları silerek, düzenli dijital molalar verip ekranda kalış süremizi sınırlandırarak, dijital diyet ve dijital detoks yaparak zihinsel sağlığımızı koruyabiliriz.” diye konuştu.
