Türkiye’de yerli kanser ilacı geliştirme yolunda umut veren bir çalışma tamamlandı. Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi Fen Fakültesi Kimya Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Zuhal Gerçek, İstanbul Medipol Üniversitesi Eczacılık Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mustafa Güzel ve araştırmacı Betül Yeşil, kanser tedavisinde kullanılabilecek yeni ilaç adayları elde etmek için “Yeni Tirozin Kinaz İnhibitörlerinin Sentezi ve Biyolojik Aktivitelerinin Araştırılması” başlıklı bir proje yürüttü.
Araştırmada üretilen moleküllerin meme, prostat ve akciğer kanseri hücreleri üzerindeki biyolojik etkileri laboratuvar ortamında test edildi. Moleküllerin farklı kanser hücrelerindeki etkileri ayrıca bilgisayar destekli analizlerle de değerlendirildi.
Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından 2024 yılında tescil edilen buluş, bununla da yetinmedi. Aynı çalışmanın Avrupa patent başvurusu da tescile uygun bulundu.
Prof. Dr. Gerçek, çalışmanın temel hedefinin kanser ilacı olmaya aday moleküllerin sentezini gerçekleştirmek ve bu moleküllerin antikanser etkinliğini bilimsel olarak ortaya koymak olduğunu söyledi.
Bilimsel Araştırma Projeleri birimince desteklenen çalışmanın iki aşamadan oluştuğunu belirten Gerçek, ilk aşamada yer alan moleküllerin sentezini kendisinin tamamladığını ifade etti. Ardından antikanser aktivite araştırmalarına geçildiğini vurgulayan Gerçek, şunları kaydetti:
“İkincisi de bunların antikanser aktivitelerinin araştırılması. O da Prof. Dr. Mustafa Güzel ve Betül Yeşil tarafından gerçekleştirildi. Yaptığımız çalışmalar neticesinde bu yeni moleküllerin özellikle meme, prostat ve akciğer kanseri hücreleri üzerinde etkili olduğunu kanıtlamış olduk. Bu özelliklerini gerek deneysel gerekse teorik olarak ortaya koyduk. Neticesinde bir ulusal, bir de Avrupa patenti olmak üzere iki patentle de bu fikrimizi koruma altına aldık. Böylece yerli ve milli ilaç üretiminde ufak bir adım atmış olduk.”