Yatmadan önce ortaya çıkan gece atıştırma isteği, yalnızca bir alışkanlık değil, vücudun ve beynin işleyişiyle de ilişkili bir durum. Beslenme uzmanı Dr. Kristine Beaulieu, uykudan önceki son iki saatte yemek yemenin kilo alımı ve obezite riskini yükselttiğine dikkat çekti.
İştah akşam saatlerinde zirve yapıyor
Gün boyunca ne kadar yemek tüketildiğinden bağımsız olarak iştah, doğal seyri içinde akşam saatlerinde en üst düzeye çıkıyor.
Bath Üniversitesinden Profesör James Betts, açlık hormonu ghrelinin günün ilerleyen saatlerinde daha yüksek düzeylerde seyrettiğini söyledi. Betts’e göre bu hormon normalde öğünlerin ardından baskılanıyor. Ancak bu etki çoğunlukla kahvaltıdan sonra görülüyor. Öğle ve akşam yemeklerinin ardından aynı baskılanma gerçekleşmiyor.
Uzmanlar, protein ve lif içeriği yüksek öğünlerin tokluk süresini uzattığını vurguluyor. Akşam yemeğinin yeterince besleyici olmaması ise gece saatlerinde açlık hissine yol açabiliyor.
Gece aç uyanma endişesi ve televizyon karşısında atıştırma gibi alışkanlıklar da bu tabloyu tetikleyen etkenler arasında yer alıyor. Birmingham Üniversitesinden Profesör Suzanne Higgs, çevresel koşulların ve günlük alışkanlıkların iştah üzerinde doğrudan etkili olduğunu dile getirdi.
Yüksek kalorili gıdalara yönelimin sebebi
Günün geç saatlerinde yalnızca açlık duygusu değil, yüksek kalorili besinlere duyulan istek de artıyor. Leeds Üniversitesinden Dr. Beaulieu, beynin ödül sisteminin devreye girmesiyle birlikte yağlı ve şekerli yiyeceklere ilginin yükseldiğini ifade etti. Şeker, yağ ve tuz oranı yüksek ürünler, kişi tok olsa bile beynin ödül mekanizmasını harekete geçirerek tüketim arzusunu körüklüyor.
Gece atıştırmalıklarının uyku kalitesine etkisi
Gece geç saatte yemek yemenin uykuya etkisini inceleyen araştırmaların sonuçları birbirinden farklı. İşlenmiş karbonhidrat ve ilave şeker içeren ürünlerin kan şekerinde dalgalanmaya neden olarak uyku kalitesini olumsuz yönde etkileyebileceği düşünülüyor. Surrey Üniversitesinden Profesör Jonathan Johnston ise yetersiz uykunun da iştahı ve yüksek kalorili gıdalara yönelik talebi artırdığına işaret etti.
Sağlıklı atıştırma yöntemleri
Uzmanlara göre gece atıştırma isteğini dizginlemenin ilk adımı, bu davranışın altında yatan nedeni saptamak. Gerçek bir açlık söz konusuysa gün içindeki ana öğünlerin daha doyurucu hazırlanması öneriliyor.
Atıştırma bir alışkanlığa dönüştüyse günlük rutinlerin değiştirilmesi ve sağlıklı alternatiflerin göz önünde bulundurulması tavsiye ediliyor. Dr. Beaulieu, meyve, yoğurt ve kuruyemiş gibi seçeneklerin evde kolay ulaşılabilir durumda olmasının gece tüketim alışkanlıklarını olumlu yönde etkileyeceğini söyledi.