ChatGPT epilepsi ilacı tavsiyesi nedeniyle hayatını kaybettiği öne sürülen 28 yaşındaki Bowen Wan’ın ailesi, yapay zeka şirketi OpenAI’a karşı dava açtı. Aile, sohbet robotunun genç kadını hayati önem taşıyan ilacı bırakmaya yönlendirdiğini savunuyor.
ABD’nin Seattle kentinde yaşayan Çin asıllı Wan, Şubat 2023’te ChatGPT ile yazışmaya başladı. Zamanla yapay zeka sohbet robotu, onun için bir tür dert ortağına dönüştü.
Amazon’da yazılım alanında çalışan Wan, ağır seyreden epilepsisi nedeniyle maluliyet iznine ayrılmıştı. Tıbbi konularda da sohbet robotundan tavsiye almaya başladı.
Kasım 2025’te işten çıkarılan genç kadın, yeşil kart statüsünü koruyabilmek için yeni bir iş arayışına girdi. Ancak epilepsi tedavisinde kullandığı lamotrijin adlı ilacın yan etkilerinin çalışma yetisini engelleyeceğinden endişeleniyordu.
Dava dilekçesine göre yapay zeka, Wan’a lamotrijin dozunu kademeli olarak azaltıp ilacı bırakmasını önerdi.
Dilekçede genç kadının içinde bulunduğu çaresizlik ve yapay zekanın yönlendirmesi şöyle anlatılıyor: “Yeşil kartı artık aylar içinde yeni bir işveren bulmasına bağlıydı. Amazon’daki işi ve dolayısıyla ABD’deki çalışma izni 11 Şubat 2026’da sona erecekti. Yedi yaşından itibaren, Jiangsu’da CD-ROM aracılığıyla kendi kendine İngilizce öğrenmişti. Lamotrijin yüzünden İngilizce, Mandarin ve büyürken konuştuğu Wu lehçesindeki kelimelerini kaybediyordu. Önündeki iş görüşmeleri için İngilizcesini geri kazanmaya ihtiyacı vardı. GPT-4o ona dozu kademeli azaltmanın bunu geri getireceğini söyledi: İyileşmesi yalnızca ‘mümkün’ değildi, ‘kuvvetle muhtemeldi’.”
Dilekçede ChatGPT’nin, 400 miligramlık dozu 25 günde sıfıra indiren bir takvim hazırladığı ve böylece “Bowen Wan’ı yıllardır hayatta tutan nöbet önleyici ilacı (lamotrijin) bırakması için yönlendirdiği” iddia ediliyor.
Aile, bu uygulamayı “Hiçbir hekimin asla reçete etmediği ve ilacın FDA onaylı prospektüsünün kesinlikle yasakladığı bir rejim” sözleriyle tanımladı.
DOKTORU KANDIRMAK İÇİN AKIL DA VERMİŞ
Dava sürecinde artık erişime kapalı olan ChatGPT 4o sürümünün, Wan’a doz azaltma planını doktorundan saklamasını önerdiği ileri sürüldü.
Dilekçeye göre yapay zeka genç kadına “İlacı azaltma planından bahsetme” dedi. Bunun üzerine Wan, doktorunun hızla düşen lamotrijin düzeyini ortaya çıkaracak kan tahlili talebini geri çevirdi. Amacı, yapay zekanın gizlemesini istediği bırakma sürecini sürdürmek ve sohbet robotunun hem sonraki görüşmelerinden hem de göçmenlik sağlık muayenesinden önce “hafıza berraklığını geri getireceğine” dair verdiği sözün arkasında durmaktı.
Kızlarından iki gün boyunca haber alamayan Wan ailesi, Seattle’da yaşayan bir arkadaşlarından evi kontrol etmesini istedi.
Aile, 14 Şubat 2026’da yapılan görüntülü görüşme sırasında kızlarının yaşamını yitirdiğini gördü.
Dava dilekçesi o anı şu sözlerle anlatıyor: “Pijamaları üzerinde, kulaklarında iki köpük tıkaçla yatıyor; yastığı ve yatak örtüleri kızıl kahverengi kan lekeleriyle kaplı ve geçmişte onu hayatta tutan nöbet önleyici ilaç lamotrijinin hapları yere saçılmış halde duruyor.”
Dilekçede, Wan’ın ölüm nedeninin Epilepside Ani Beklenmedik Ölüm (SUDEP) olduğu belirtiliyor.
OpenAI’a dava açan aile, iddialarını şu gerekçelere dayandırdı: “Kademeli bırakma konusunda kendisine doğru bilgi verilmedi: Ürün ona gerçeğe aykırı biçimde azaltmanın güvenli olduğunu ve aklını geri getireceğini söyledi. Şayet ChatGPT ilacı kesmenin kendisini öldürebileceği gerçeğini söyleseydi, dururdu. Şayet ChatGPT tıbbi tavsiye verme yetkisine sahip olmadığını ve doktorlarına danışması gerektiğini söyleseydi, bugün hala hayatta olurdu.”
Ailenin avukatı Benjamin S. Schenk ise yapay zekanın hukuki sınırları aştığını vurguladı.
Schenk açıklamasında şu ifadeleri kullandı: “Şikayet dilekçesi ChatGPT’nin Bowen’a teşhis koyduğunu, doz doz azaltma takvimi yazdığını ve genç kadın nöbet geçirdikçe bunu revize ettiğini ortaya koyuyor. Bu, hekimlik yapmaktır. Ve Kaliforniya’da bunu yapmak için ruhsata ihtiyacınız vardır. Bu dava, sebep olunan zararın hesabının sorulmasını talep ediyor. Üretken yapay zekanın nerede bittiğini ve tıbbın nerede başladığını, bir ürün bu çizgiyi aştığında kimin hesap vereceğini sorguluyor.”