Havaların ısınmasıyla birlikte bağırsak enfeksiyonları ve gıda zehirlenmesi vakalarında artış görülüyor. Ankara Bilkent Şehir Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları Kliniği Uzmanı Prof. Dr. Adalet Altunsoy, yaz aylarında bakteri, virüs ve parazitlerin hızlı çoğaldığını vurgulayarak gıda güvenliğine dikkat çekti.
Sıcak havanın gıdaların bozulma hızını artırdığını belirten Altunsoy, “Yaz ayları, bağırsak enfeksiyonları ve gıda zehirlenmelerinin arttığı bir dönem çünkü bakteriler, virüsler ve parazitler de sıcağı çok seviyor ve daha fazla çoğalıyorlar. Gıdalar pişmiş bile olsa açık havada birkaç saat içerisinde milyonlarca bakteri çoğalabiliyor ve hastalık oluşturacak duruma geliyor.” dedi. Soğuk zincirin bozulması, yetersiz pişirme ve gıdaların uzun süre açıkta bekletilmesinin bağırsak enfeksiyonu riskini artırdığını da vurguladı.
İshal ve kusma sonrası oluşan sıvı-elektrolit kaybının ciddiyetine dikkat çeken Altunsoy, hangi durumlarda acilen hekime başvurulması gerektiğini şöyle açıkladı: “Çocuklarda, yaşlılarda ve böbrek hastalığı, diyabet ya da kalp hastalığı bulunan kişilerde ishal daha ağır seyredebilir. Hastalarımız ishal ya da bağırsak enfeksiyonlarından sonra sadece sıvı kaybetmez aynı zamanda sodyum, potasyum, bikarbonat gibi elektrolitler de kaybeder. İshalde yeterli sıvı alımına rağmen özellikle çocuklarda ve yaşlılarda gözlerde çökme, dilde kuruluk, halsizlik ve bilinç bozukluğu gelişiyorsa, bağırsak enfeksiyonuna eşlik eden ateş 2-3 günden uzun sürüyorsa, kanlı ishal veya şiddetli kusma varsa mutlaka vakit kaybetmeden bir sağlık kuruluşuna başvurulması gerekiyor.”
“Besin zehirlenmeleriyle bağırsak enfeksiyonlarının belirtileri benzerlik gösteriyor”
Bağırsak enfeksiyonlarında karın ağrısı ve ishalin, besin zehirlenmelerinde ise önce kusma ardından ishalin ön planda olduğunu belirten Altunsoy, antibiyotik kullanımının yaygın bir hata olduğunu vurguladı. Antibiyotiklerin bağırsak florasını bozarak ishal süresini uzatabildiğini ve direnç geliştirebildiğini belirten Altunsoy, tedavide önceliğin kaybedilen sıvı ve elektrolitlerin yerine konulması olduğunu ifade etti. Küçük çocuklarda ishal sırasında asitli içecek ve meyve suyu vermenin de ishali uzatabilen yanlış bir uygulama olduğunu hatırlattı.
“Et ve sebzeler için ayrı kesme tahtası kullanın”
Gıda hazırlama ve saklama sürecinde hijyene dikkat edilmesi gerektiğini vurgulayan Altunsoy, “Et ve et ürünleri ile süt ve süt ürünlerinin iyi pişirilmesi, pişirilen gıdaların uzun süre oda sıcaklığında bekletilmemesi, çiğ etler ve sebzeler için ayrı kesme tahtalarının kullanılması gerek. Sebze ve meyvelerin tüketilmeden önce iyice yıkanması besin zehirlenmeleri ile bağırsak enfeksiyonlarından korunmada önemli rol oynuyor.” dedi. El hijyeninin de temel bir koruma unsuru olduğunu belirten Altunsoy, yemek hazırlama öncesi, tuvalet sonrası ve bebek bezi değişiminin ardından ellerin en az 20 saniye sabun ve suyla yıkanmasının çapraz bulaşmayı önlediğini vurguladı. Havuz kullanımına ilişkin de uyarıda bulunan Altunsoy, ishali olan çocukların havuza sokulmaması ve çocuklara havuz suyunu yutmamaları gerektiğinin öğretilmesi gerektiğini kaydetti.
