Demokratik Kongo Cumhuriyeti’nde patlak veren Ebola salgını, Dünya Sağlık Örgütü tarafından “uluslararası kamu sağlığı acil durumu” ilan edildi. 90’dan fazla kişinin hayatını kaybettiği salgında mevcut suşa karşı herhangi bir aşı veya özel tedavi yöntemi bulunmuyor.
Kongo Sağlık Bakanı’nın paylaştığı verilere göre şüpheli ölüm sayısı 91’e ulaşırken yaklaşık 350 şüpheli vaka kayıt altına alındı. Etkilenenlerin büyük çoğunluğunu 20-39 yaş arasındaki bireyler oluşturuyor ve hastaların yüzde 60’ından fazlası kadın. Salgının merkez üssü Uganda ve Güney Sudan sınırına yakın Ituri eyaleti olarak belirlendi. Madencilik faaliyetlerinin yoğun olduğu bu bölgede nüfus hareketliliğinin fazla olması ve silahlı grupların yarattığı güvenlik sorunları salgın yönetimini zorlaştırıyor.
Virüsün Kongo sınırlarının dışına taştığı da açıklandı. M23 grubunun kontrolündeki Goma şehrinde bir vaka tespit edilirken Uganda’da da Kongo’dan gelen iki vatandaşla bağlantılı bir kesinleşmiş vaka ve bir ölüm bildirildi. Afrika Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri, virüsün Kongo ile sınır komşusu diğer Doğu Afrika ülkelerine yayılma riskinin yüksek olduğu konusunda uyarıda bulundu.
Mevcut suşa karşı aşı bulunmuyor
Salgına neden olan “Bundibugyo” suşu, daha önce 2007’de Uganda’da ve 2012’de Kongo’da salgınlara yol açmış; o dönemlerde ölüm oranı yüzde 30-50 arasında seyretmişti. Mevcut Ebola aşılarının yalnızca tarihteki en büyük salgınlardan sorumlu olan “Zaire” suşuna karşı etkili olduğu biliniyor. Bundibugyo suşu için henüz onaylı bir aşı bulunmuyor. Virüsü 1976’da ortaklaşa keşfeden virolog Jean-Jacques Muyembe, salgının yoğun nüfuslu bir eyalette başlaması nedeniyle çok hızlı yayılma eğiliminde olduğuna dikkat çekti.
Uzmanlar, şimdiye kadar bildirilen tüm şüpheli vakaların doğrulanması halinde bu dalganın dünya tarihindeki en büyük yedinci, Zaire dışı suşlar arasında ise en büyük ikinci Ebola salgını olacağını belirtiyor.
Salgının gecikmeli fark edilmesinde toplumsal algının da belirleyici bir rol oynadığı ortaya çıktı. Kongo Sağlık Bakanlığı, etkilenen toplulukların hastalığı başlangıçta “mistik bir rahatsızlık” olarak değerlendirerek hastaları sağlık kuruluşları yerine dini merkezlere götürdüğünü açıkladı. Bundibugyo suşunun ilk belirtilerinin grip ve sıtmayla benzerlik göstermesi de teşhis süreçlerini geciktiren etkenler arasında sayılıyor.
