Pazartesi , 15 Ağustos 2022
Anasayfa » Doktor haber » Türk doktordan tarihe geçecek buluÅŸ

Türk doktordan tarihe geçecek buluş

Mehmet Akif Eskan, diÅŸ eti ve çene kemiÄŸi dokularındaki kronik iltihabi hastalıkların, vücudun kendi salgıladığı ‘Del-1’ adı verilen protein ile tedavi edilebileceÄŸini ortaya çıkardı

ABD’nin Kentucky Eyaleti’ndeki University of Louisville’de öğretim üyesi olan Doç. Dr. Mehmet Akif Eskan, diÅŸ eti ve çene kemiÄŸi dokularındaki kronik iltihabi hastalıkların, vücudun kendi salgıladığı ‘Del-1’ adı verilen protein ile tedavi edilebileceÄŸini ortaya çıkardı. Nature Immunology dergisine kapak olan araÅŸtırmasına ABD SaÄŸlık Bakanlığı’nın 1.8 milyon dolar destek verdiÄŸi Doç. Dr. Eskan, “Ä°lacın bir yıl içinde kullanıma sunulacağını umuyoruz” dedi.
Amerika’da tıp araÅŸtırmalarının duyurulduÄŸu en prestijli dergilerden Nature Immunology, Mayıs ayı sayısında tarihinde ilk kez bir diÅŸ hekiminin çalışmasına yer verdi. Bu diÅŸ hekimi, çalışmalarını 2005 yılından bu yana Kentucky Eyaleti’ndeki University of Louisville’de sürdüren Türk bilim adamı Doç. Dr. Eskan olurken, dergi, araÅŸtırmayı ‘ayın en iyi yayını’ seçerek kapağından duyurdu.
Parlak bir eÄŸitim geçmiÅŸine ve kariyere sahip olan Doç. Dr. Mehmet Akif Eskan, diÅŸ dokusunu çevreleyen yumuÅŸak (diÅŸ eti) ve sert (çene kemiÄŸi) dokularının iltihaplanmasının yetiÅŸkinlerin yaklaşık yüzde 15’inde diÅŸ kaybına neden olan bir kronik durum olduÄŸunu, bundan yola çıkarak 2.5 yıl önce ekibiyle araÅŸtırma baÅŸlattıklarını söyledi. DiÅŸ eti hastalıklarının sadece diÅŸ kaybına yol açmadığı, aynı zamanda erken doÄŸum, üst solunum yolu veya kalp rahatsızlıklarına da neden olduÄŸunun bilindiÄŸini vurgulayan Doç. Dr. Eskan, “AraÅŸtırmamızda sadece diÅŸ eti iltihapları deÄŸil yaÅŸlanma ile artan kronik iltihabi hastalıklar mercek altına alındı” dedi.

TEDAVÄ° EDÄ°CÄ° PROTEÄ°NÄ° BULDUK
Doç. Dr. Mehmet Akif Eskan, bu araÅŸtırmanın sonucunda kronik iltihabi hastalıkların, ‘Del-1’adlı vücudun kendi salgıladığı protein tarafından tedavi edilebileceÄŸini ortaya koyduklarını belirterek çalışması hakkında ÅŸu açıklamayı yaptı:
“Kan dolaşımındaki beyaz küre hücrelerinin en çoÄŸunu oluÅŸturan nötrofil hücrelerinin, iltihabi reaksiyonlarda önemli rol oynadığı çok iyi biliniyor. Bu hücrelerin önemli bir özelliÄŸi sadece iltihaba neden olan faktöre karşı deÄŸil aynı zamanda da etrafındaki saÄŸlıklı dokuların da yıkımına yol açmasıdır. Yani iki ucu keskin kılıç gibidir azlığında vücut yeterli cevap veremez, çokluÄŸunda ise etrafındaki saÄŸlıklı dokulara hasar verir. Dolayısıyla bu beyaz kan hücrelerinin kontrollü bir ÅŸekilde çalışması insan saÄŸlığı için çok önemlidir. Aksi takdirde akut olan iltihabi reaksiyonlar zamanla kronik hal alır ve kanser veya bazı bağışıklık sistemi hastalıkları gibi ciddi hastalıklara yol açabilir. AraÅŸtırmamızla, dünyada ilk kez bu nötrofillerin iç etkenler tarafından nasıl kontrol edildiÄŸini ve bu kontrol mekanizmasında çok kritik bir rol oynayan Del-1 adlı proteinin yaÅŸlanmayla miktarının azaldığını açıkça gösterdik. Bu çalışma sadece diÅŸ eti dokuları tedavisi için deÄŸil, aynı zamanda diÄŸer pek çok sistemik kronik iltihabi hastalıkların (multiple sclerosis, romatoid eklem hastalığı ve kronik bağırsak iltihabı hastalığı gibi) tedavisi için de bir ümit ışığı yaktı. Del-1 adlı proteinin en önemli özelliÄŸi endojenik olmasıdır. Yani vücudun kendi yaptığı bir protein olması ve enjekte edilen yerde etkisini lokal olarak göstermesidir. Günümüzde kronik iltihabi hastalıkların tedavisinde kullanılan ilaçların çeÅŸitli yan etkileri var. Vücudun kendi proteini olduÄŸu için Del-1 proteini ile tedavide böyle yan etkiler olmayacak.”

BİR YIL İÇİNDE KULLANIMDA OLACAK
Doç. Dr. Mehmet Akif Eskan, ilk çalışmaları fareler üzerinde yaptıklarını, Del-1 proteininin nötrofillerin trafiÄŸini kontrol ettiÄŸini gösterdikten sonra insan çalışmalarına baÅŸladıklarını söyledi. Farelerdeki Del-1 proteini ile insanlardaki Del-1 proteininin yüzde 96 oranında benzerlik gösterdiÄŸini saptadıklarını belirten Doç. Dr. Eskan, “Ä°nsanlar üzerinde yaptığımız çalışmalarda aynı etkiyi görmemiz çalışmalarımıza hız kazandırdı. Bu çalışmaların devam edip kısa sürede sonuçlandırılması için ABD SaÄŸlık Bakanlığı araÅŸtırmamıza hem manevi hem de 1.8 milyon dolar maddi destekte bulundu. Ä°lacın bir yıl içinde kullanıma sunulacağını umuyoruz. Böylelikle halen romatizmal, bağırsak iltihabı gibi hastalıklarla mücadele eden hastalara büyük yararımız dokunacağını ümit ediyoruz” dedi.

DOÇ. DR.MEHMET AKİF ESKAN KİMDİR?
1974 Bayburt doÄŸumlu Eskan, 1992’de Bayburt Ä°mam Hatip Lisesi’ni, 1997’de ise Hacettepe DiÅŸ HekimliÄŸi’ni okul birincisi olarak bitirdi. 2005 yılında geldiÄŸi Amerika’da periodontoloji araÅŸtırmalarına devam edip 3 yıl kadar sadece laboratuvar ortamında araÅŸtırma yapan Eskan, 2008 yılında University of Louisville DiÅŸ HekimliÄŸi Periodontolgy Bölümü’nde uzmanlık, Oral Biology’de master ve 2009’da da aynı üniversitenin Tıp Fakültesi Microbiology ve Immunology Bölümü’nde doktora çalışmalarına baÅŸladı. Üç programı eÅŸzamanlı yürütüp 2011 yılında uzmanlık ve doktora derecesini alarak mezun oldu. Eskan’ın uzmanlığının ilk yılında American Periodontolgy Akademi’sinin üç yılda bir ABD genelinde sadece iki kiÅŸiye verdiÄŸi en prestijli ödülü Harvard Ãœniversitesi’nden bir uzman ile paylaÅŸması ve bu ödülün 214 yıllık University of Louisville tarihinde ilk olması dikkatleri çekti. Mezuniyet sonrası aynı bölümde asistan profesör olarak hocalığa baÅŸlayan Eskan, halen University of Louisville DiÅŸ HekimliÄŸi Periodontoloji Bölümü’nde öğretim üyesi olarak çalışıyor.

DHA

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.