Prof. Dr. Cemil Taşcıoğlu Şehir Hastanesi Çocuk Sağlığı Kliniği Eğitim Sorumlusu Prof. Dr. Vefik Arıca, çocuklarda omega-3 eksikliği oranının endişe verici boyutlara ulaştığını söyledi. Arıca, çocukların omega-3 düzeylerinin ölçülebildiğini, güncel araştırmalarda ise her 3 çocuktan 2’sinde yetersizlik saptandığını vurguladı.
Türkiye’deki balık tüketimine de dikkat çeken Arıca, dünya genelinde kişi başına yıllık balık tüketiminin 21 kilogram olduğunu, Türkiye’de bu rakamın 7,7 kilogramda kaldığını ifade etti. Böylece ülkedeki tüketimin dünya ortalamasının yaklaşık üçte birine denk geldiğini dile getirdi.
Balık yağlarının sindirim sisteminden karaciğere, oradan da yağ dokusu, kalp, beyin ve gözlere ulaşarak etki gösterdiğini anlatan Arıca, omega-3’ün yetersiz alınmasının birçok sağlık sorunuyla bağlantılı olabileceğine işaret etti.
Uzman isim, bu eksikliğin kalp rahatsızlıkları, karaciğer yağlanması, nörogelişimsel sorunlar, hafıza ve dikkat problemleri ile bazı göz hastalıklarıyla ilişkilendirilebileceğini sözlerine ekledi.
“Balık yağı ve kolin içeriği yüksek yumurta sarısını birlikte almak önemli”
Arıca, omega-3’ün beyin ve göz dokusundaki etkisinin güçlenmesinde kolin içeren besinlerin de kritik rol oynadığını belirtti. Bu besinlerin başında ise yumurta sarısının geldiğini söyledi.
Arıca, “Yumurta sarısı ve balık yağını beraber aldığımız zaman beyin ve göz dokusuna çok yüksek düzeyde omega-3 sağlayabiliyoruz. Bunun için balık yağı ve yumurta sarısını birlikte almak önemli.” dedi.
Haftada 2 öğün balık tüketemeyen çocuklarda omega-3 takviyelerinin gündeme alınabileceğini söyleyen Arıca, şu ifadeleri kullandı:
“Haftada 2 öğün balık tüketemiyorsak mecburen besin takviyelerinden, özellikle kolin içeren balık yağlarından yararlanmalıyız ki beyin ve göz dokusuna geçiş daha fazla olsun. Balık yağı ve omega-3’ün kolinle birlikte alınması çocuklarda dikkat, hafıza ve odaklanmayı artırıyor. Uykuya daha rahat geçişi sağlıyor, bağışıklık sistemini güçlendiriyor ve nörogelişimsel desteği artırıyor.”
“Her balık yağı ürünü tüketilmez”
Takviye seçerken ürünün içeriğinin, üretim koşullarının ve güvenilirliğinin mutlaka göz önünde bulundurulması gerektiğini vurgulayan Arıca, uluslararası sertifikaya sahip ürünlerin tercih edilmesini önerdi.
Özellikle IFOS gibi sertifikaların önemine değinen Arıca, son kullanma tarihlerinin kontrol edilmesi gerektiğini, ürünlerin oksijen temasıyla oluşabilecek bozulmalara karşı koruyucu özellikler taşımasının da şart olduğunu söyledi.
Balık yağlarının Avrupa standartlarına uygun olmasının yanında koku, renk ve oksidasyon durumunun da değerlendirilmesi gerektiğini ifade eden Arıca, “Özellikle kötü kokan, rengi bozulan, okside olan balık yağlarını tercih etmemek lazım. Balık yağının içinde kolin varsa beyin ve göze geçiş daha fazla olacaktır. Onun için her balık yağı ürünü tüketilmez.” diye konuştu.
Günlük alınan miktarın da büyük önem taşıdığını belirten Arıca, Dünya Sağlık Örgütünün sağlıklı çocuklarda destekleyici olarak günlük DHA ve EPA toplamının en az 250 miligram olmasını önerdiğini hatırlattı.
Arıca, bu miktara haftada 2 öğün yağlı balık tüketimiyle ulaşılabileceğini, balık yemeyen çocuklarda ise takviye gereksiniminin mutlaka hekim tarafından değerlendirilmesi gerektiğini sözlerine ekledi.
Balık yağı takviyelerinin gereğinden fazla kullanılmasının da sorun yaratabileceği uyarısını yapan Arıca, aşırı tüketimin mide ve bağırsak rahatsızlıklarına, yağlı dışkılamaya ve alerjik reaksiyonlara yol açabileceğini söyledi.
Çocukların beslenmesinde omega-3 açısından zengin, cıva düzeyi düşük balıklara öncelik verilmesi gerektiğini dile getiren Arıca, ailelere şu önerilerde bulundu:
“Özellikle tercih ettiğimiz balıklar yağlı balıklar olacak. Cıva düzeyi düşük olan balıklar olacak. Omega-3 içeriği yüksek olan somon, sardalya, hamsi gibi balıkları tercih etmeliyiz. Ailelere tavsiyemiz, çocuklarına 1 yaşından itibaren haftada en az 2 kez yağlı balık yedirmeleridir. Bunu tüketemiyorsak uygun şartlarda üretilmiş, kolin içeriği yüksek olan omega-3 balık yağı takviyelerini kullanmamız gerekmektedir.”