Kongo Ebola salgını, Kongo Demokratik Cumhuriyeti’nde (KDC) 6 aydır sürüyor. Sınır Tanımayan Doktorlar (MSF) bu süreci değerlendiren yeni bir rapor yayımladı. Ülkenin kayıtlara geçen en büyük ikinci Ebola krizinde vaka sayısı 11 bini, can kaybı ise 5 bini geçti.
Raporda salgının hâlâ dizginlenemediği hatırlatıldı. Müdahale için seferber edilen büyük kaynaklar ile hastalara, sahadaki çalışanlara ve topluluklara gerçekten ulaşan destek arasındaki kopukluğun endişe verici biçimde sürdüğü vurgulandı.
Raporda şu uyarı yer aldı: “Mevcut kaynakların, en çok ihtiyaç duyulan yerlerde etkili ve koordineli faaliyetlere dönüştürülmesini sağlamak için acil eyleme geçilmesi gerekiyor. Uluslararası toplum tarafından yüz milyonlarca dolar tutarında fon sağlanmasına rağmen müdahalenin temel yönlerindeki kritik eksiklikler sürmekte. Bu durum salgını kontrol altına alma ve hayat kurtarma çabalarını sekteye uğratıyor.”
MSF, bu tabloya karşı acilen harekete geçilmesi çağrısında bulundu. Rapor, KDC yönetimine ve Birleşmiş Milletler (BM) kuruluşlarına doğrudan sorumluluk yüklüyor: “KDC ve Birleşmiş Milletler (BM) kuruluşları, halihazırda seferber edilen kaynakların etkili bir müdahaleye dönüştürülmesini sağlamalıdır. Bu, denetim ve hesap verebilirliğin güçlendirilmesini, sahada görev yapan personelin uygun şekilde eğitilmesini, ücretlerinin ödenmesini, gerekli ekipmanla donatılmasını ve desteklenmesini gerektiriyor.”
Kaynakların ihtiyacın en yoğun olduğu bölgelere yönlendirilmesinin önemine dikkat çeken rapor, en büyük kaygının epidemiyolojik sürveyans sistemindeki süregelen başarısızlık olduğunu ortaya koydu. Bu sistem, Ebola müdahalesinin temel taşı olarak görülüyor.
Rapordaki değerlendirme şöyle: “Bu kritik faaliyet için resmen ayrılmış olmasına rağmen sürveyans sistemi son derece sorunlu olmaya devam ediyor. Bazı bölgeler yetersiz izlenirken diğerleri tamamen göz ardı ediliyor.”
Raporda ayrıca geçen ay Ebola kaynaklı yaşanan ölümlerin yaklaşık üçte ikisinin tedavi merkezlerinde değil, toplum içinde gerçekleştiğinin altı çizildi.
Raporda görüşlerine yer verilen MSF Uluslararası Başkanı Javid Abdelmoneim, sahadaki tabloyu şu sözlerle eleştirdi: “Müdahale için sağlanan büyük miktardaki fonlara rağmen sahadaki pek çok görevli, salgını kontrol altına almaya çalışırken eli ve cepleri boş kalıyor. Ekiplerimiz, birçok alanda tanık oldukları işleyiş bozuklukları karşısında çoğu zaman ne diyeceklerini bilemiyorlar. Bu durum kesinlikle kabul edilemez.”
Abdelmoneim, MSF’nin topladığı verilerin sorunun boyutunu gözler önüne serdiğini söyledi. Müdahalenin başladığı günden bu yana Ituri eyaletinde MSF’nin tedavi ettiği Ebola vakalarının yalnızca yüzde 9’unun daha önce sürveyans sistemi tarafından “temaslı” olarak tespit edildiğini anlattı.
Abdelmoneim konuşmasını şu uyarıyla tamamladı: “Toplumdaki güvensizlik ortamı sürveyans çalışmalarını zorlaştırsa da denetim, personel görevlendirme ve operasyonel destek konularında acil iyileştirmeler yapılması şart. Ülkenin ağır etkilenen diğer bölgelerinde virüsün yayılmasıyla mücadele etmek üzere sahada bulunan ekip sayısı oldukça yetersiz.”